Mae Prydau ar Glud yn wasanaeth sy'n darparu prydau bwyd a chyswllt cymdeithasol i oedolion sy'n methu gadael eu cartref i gael bwyd, neu baratoi eu prydau bwyd eu hunain.
Nid oes un diffiniad o Brydau ar Glud. Yn wir, nid yw pob darparwr yn y DU yn galw eu gwasanaeth yn 'Brydau ar Glud'. Yn aml, gelwir y gwasanaeth yn 'Brydau Cymunedol', 'Gwasanaeth Prydau (Gartref)', 'Prydau Symudol', neu 'Gwasanaeth Dosbarthu Prydau'.
Mae'r rhan fwyaf o wasanaethau yn y DU yn dosbarthu pryd poeth bob dydd, tra bod eraill yn dosbarthu'n llai aml. Mae rhai'n dosbarthu prydau wedi'u hoeri a/neu wedi'u rhewi, naill ai yn ogystal â'r pryd poeth neu fel dewis arall e.e. prydau poeth ar ddiwrnodau'r wythnos ynghyd â phrydau wedi'u hoeri neu wedi'u rhewi i'w hailgynhesu dros y penwythnos.
Llun (c) Health & Independent Living Support (HILS) 2024
Beth mae Prydau ar Glud yn ei Ddarparu?
Yn ogystal â chyflwyno pryd o fwyd, bydd y rhan fwyaf o wasanaethau'n cynnig rhyngweithio cymdeithasol.
Gall darparwyr hefyd roi'r pryd ar blatiau, storio prydau wedi'u rhewi'n ddiogel yn y rhewgell, a sicrhau bod derbynwyr y gwasanaeth yn iach ac yn ddiogel yn eu cartref.
Gallwch ddysgu mwy am y gwasanaethau penodol a gynigir gan ddarparwyr sy'n dosbarthu i'ch cyfeiriad drwy ddefnyddio ein map Prydau ar Glud y DU .
Pwy all gael mynediad at brydau bwyd ar olwynion?
Nid oes gan lawer o ddarparwyr yn y DU feini prawf ar gyfer pwy all gael mynediad at Brydau ar Glud. Mewn gwirionedd, amlygodd ein hymchwil nad yw'r stereoteip bod Prydau ar Glud " ar gyfer pobl hŷn yn unig " yn wir.
Yn gyffredinol, gall unrhyw un sydd angen pryd o fwyd ond na all ei wneud ei hun oherwydd cyflwr corfforol neu feddyliol, anabledd neu salwch ddefnyddio'r gwasanaeth, waeth beth fo'u hoedran fel oedolyn. Er enghraifft, efallai eich bod newydd gael eich rhyddhau o'r ysbyty ond yn methu siopa am fwyd na choginio tra byddwch yn gwella.
Os oes gennych ddiddordeb mewn cael mynediad at wasanaeth, fel arfer gallwch 'hunangyfeirio', neu gall aelod o'r teulu, cymydog neu ffrind, meddyg teulu neu nyrs, neu dîm rhyddhau o'r ysbyty wneud yr atgyfeiriad.
Mae gan rai darparwyr feini prawf cymhwysedd, sydd fel arfer yn cael eu hadrodd ar eu gwefan. Gallai'r rhain gynnwys oedran, iechyd neu amodau byw rhywun. Yn aml, mae atgyfeiriadau at y darparwyr Prydau ar Glud hyn yn cael eu gwneud gan weithiwr gofal iechyd proffesiynol neu brif weithiwr cymdeithasol, yn dilyn asesiad o anghenion.
Bydd ein map Prydau ar Glud y DU yn eich helpu i ddod o hyd i ddarparwyr sy'n danfon i'ch cyfeiriad. Gallant drafod eich anghenion a byddant yn gallu ateb unrhyw gwestiynau sydd gennych am eu gwasanaeth.
Manteision Prydau ar Glud
Mae ein hymchwil wedi dangos pedwar budd hanfodol o Brydau ar Glud
Mynediad at bryd bwyd dyddiol
Ychydig iawn o baratoi sydd ei angen ar gyfer y prydau bwyd, neu ddim o gwbl, gan ei gwneud hi'n hawdd i ddefnyddwyr y gwasanaeth gael pryd blasus a maethlon bob dydd.
Lleihau unigedd cymdeithasol
Fel arfer, yr un gyrwyr sy'n dosbarthu'r pryd bwyd. Gall y cyswllt dynol hwn a gweld wyneb cyfarwydd wella lles cyffredinol
Diogelwch a lles
Gall gyrwyr sy'n dosbarthu'r prydau gwirio diogelwch o amgylch y cartref a lles defnyddwyr y gwasanaeth, a rhybuddio cyswllt brys os ydynt yn nodi unrhyw bryderon.
Hyrwyddo annibyniaeth
Gall derbyn Prydau ar Glud atal neu ohirio'r symud i gartref gofal, gan gefnogi defnyddwyr y gwasanaeth i barhau i fyw yn eu cartref a'u cymunedau eu hunain am hirach.
Llun (c) Health & Independent Living Support (HILS) 2024
Dywedodd pobl a gymerodd ran yn ein hymchwil wrthym fod gan Brydau ar Glud fanteision ychwanegol:
Manteision i ddefnyddwyr gwasanaeth
Mae dibynadwyedd y gwasanaeth yn cyfrannu at deimlo cefnogaeth
Gallai cysondeb y danfoniadau fod yn arbennig o fuddiol i bobl sy'n byw gyda dementia
Mae'r gwasanaeth yn hawdd i'w sefydlu, gan ei gwneud hi'n hawdd cael mynediad at bryd o fwyd
Manteision i aelodau'r teulu
Mae'r gwiriadau lles yn cynnig tawelwch meddwl
Mae'r gwasanaeth yn hanfodol i aelodau'r teulu sy'n ofalwyr, gan eu cefnogi gyda gofalu am eu hanwylyd.
Gall y gwasanaeth leihau'r pwysau ar ofalwyr, gan ganiatáu iddynt gymryd peth amser i ffwrdd o'u cyfrifoldebau gofalu
Manteision i staff Prydau ar Glud
Mae dosbarthu'r prydau bwyd yn helpu i ddatblygu perthnasoedd sy'n werthfawr i'r ddwy ochr gyda defnyddwyr y gwasanaeth.
Mae gweithio i'r gwasanaeth yn hybu ymdeimlad o falchder
Roedd cefnogi oedolion sydd angen gofal yn teimlo fel rhoi rhywbeth yn ôl i'r gymuned
' Y Pedwerydd Gwasanaeth Brys '
Yn aml, gyrwyr sy'n dosbarthu'r prydau bwyd yw'r ymatebwyr cyntaf i argyfwng
Mae rhai gwasanaethau Prydau ar Glud yn cydweithio ag asiantaethau brys eraill, gan gynnwys y gwasanaeth tân (e.e. i osod larymau mwg), yr heddlu ac adrannau brys meddygol i sicrhau lles defnyddwyr y gwasanaeth.
Dydw i byth yn anghofio noson pan oedd hi'n eira ofnadwy ac fe wnes i ddanfon bwyd at un fenyw ac roedd hi fel… Roedd hi bron â dagrau, dywedodd, “Roeddwn i wir yn meddwl na fyddwn i'n gweld neb heddiw na chael unrhyw brydau bwyd. Rydych chi'n teimlo fel y pedwerydd gwasanaeth brys.”
